De sociaal-emotionele ontwikkeling is de ontwikkeling van de eigen persoonlijkheid, overeenkomstig met de verwachtingen en gedragingen uit de sociale omgeving.
De sociale en emotionele ontwikkeling zijn nauw aan elkaar verbonden. In de sociale ontwikkeling leren kinderen begrip en empathie tonen voor anderen. De emotionele ontwikkeling zorgt voor het leren omgaan met eigen emoties en die van anderen.
Kinderen leren hierbij sociale regels, waarden en normen.
Kinderen met gehoorverlies hebben een groter risico tot het ontwikkelen van sociaal-emotionele problemen. De oorzaak hiervan ligt in het beperkt incidenteel leren en een zwakkere taalvaardigheden. Verder hebben kinderen met gehoorverlies vaak problemen met executieve functies en bezitten zij een zwakkere Theory of Mind (ToM), wat een invloed heeft op de ontwikkeling van de socio-emotionele vaardigheden.
De school is een belangrijke omgeving gezien het aantal en de kwaliteit van sociale en emotionele ervaringen die kinderen hier opdoen (Knoors & Marschark, 2014).
Op deze leeftijd worden peuters zich ook sterk bewust van hun hoorhulpmiddelen. De reacties van de omgeving zijn bijgevolg zeer belangrijk in deze periode. Positiviteit over de technologie (vb. hoortoestellen) is belangrijk voor het ontwikkelen van een positief zelfbeeld.
Neem een positieve houding aan tegenover de technologie van het kind.
Volgens Erikson bevinden kleuters tussen 3 en 6 jaar zich in de fase ‘initiatief versus schuld’. Wanneer de omgeving de kinderen zou overbeschermen, wordt het kind afgeremd in zijn initiatiefname. De omgeving dient het kind zoveel mogelijk aan te moedigen wanneer hij initiatief neemt.
Een kleuter met gehoorverlies wordt zich ook steeds meer bewust van zijn ‘anders-zijn’. Het is zinvol om kinderen met gehoorverlies samen te brengen en hen verschillende activiteiten samen te laten uitvoeren.
Rollenspelen of poppenkast zijn fijne activiteiten voor kleuters met gehoorverlies omdat deze interacties het kind kunnen helpen in het opvangen van wat het heeft gemist omwille van een beperkt incidenteel leren.
Door het moeilijker kunnen volgen van gesprekken, kan een kind met gehoorverlies zich onzeker gaan voelen.
Bijvoorbeeld: het kind heeft een mopje gemist in de klas en begrijpt niet waarom klasgenootjes plots beginnen lachen. Hij vraagt zich af of er met hem gelachen wordt en kan zich een buitenstaander gaan voelen.
Deij, A. (2013). Gehoord worden: omgaan met slechthorendheid. Leuven: Acco.
- Knoors, H. & Marschark, M. (2014). Mijn leerling hoort slecht. Leuven: Acco.
Saki, N., Bayat, A., Moniri, S., & Moogahi, N. K. (2019). The influence of cochlear implantation on aggression behaviors in children. International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology, 127.