Als leerkracht kan je enkele aanpassingen in jouw klaslokaal maken om de akoestiek en zo het spraakverstaan voor de leerling met gehoorverlies én de klasgenoten te verbeteren. Een goede akoestiek is namelijk voordelig voor iedereen in het lokaal!
Een slechte akoestiek wordt door twee zaken veroorzaakt: te veel achtergrondlawaai en/of te veel galm in het lokaal.
Hieronder vind je tips om jouw klaslokaal voor de leerling met gehoorverlies te verbeteren:
- Zet de banken in een (halve) cirkel. Sommige slechthorenden maken gebruik van liplezen en kunnen op deze manier de klasgenoten beter zien.
- Als het kind aan één kant een hoortoestel of CI draagt, zorg er dan voor dat dit oor naar de meeste kinderen in de klas gericht is. Dit is namelijk het beste oor.
- Laat de leerling niet tegen het licht inkijken. Het is dan moeilijker om het gezicht en het mondbeeld van de leerkracht te zien.
- Zorg dat de leerling een goede plaats in de klas krijgt: zet de leerling nooit te ver van de juf/meester. Hoe verder het kind van de juf/meester zit, hoe moeilijker het is om de spraak te verstaan. Maar zorg wel dat het kind jouw gezicht en dus jouw mondbeeld goed kan zien!
EXTRA INFO
Het geluidsniveau daalt naarmate de afstand groter wordt. Wanneer de afstand verdubbelt, neemt het geluidsniveau met 6 decibel af. Een ideale afstand tussen leerkracht en leerling is 3 à 4 meter. De leerling te dichtbij zetten is daarentegen ook niet de beste oplossing, want hij/zij moet dan steeds omhoog kijken om het mondbeeld en de non-verbale communicatie van de leerkracht te kunnen zien.
- Creëer een rustig hoekje in het klaslokaal. Hier kan je een één-op-één gesprek met de leerling voeren om bijvoorbeeld een opdracht uit te leggen zonder dat het kind al te veel last van omgevingsgeluiden ervaart.
- Ga na hoe je het omgevingslawaai kan verminderen in het klaslokaal.
- Plaats bijvoorbeeld stukjes vilt onder de stoel- en tafelpoten om het lawaai te verminderen.
- Schakel apparaten (bv. radio’s, computers…) uit wanneer ze niet gebruikt worden. Op die manier heeft de leerling geen last van achtergrondlawaai van deze apparaten.
- Zacht tapijt op de vloer zorgt voor verminderd lawaai van stoelen, voetstappen…
- Sluit de deur en het raam van het klaslokaal zodat er minder lawaai van buitenaf komt.
- Plaats eventueel een decibelmeter of lawaaimeter in de klas en spreek met de leerlingen af onder welke dB of in welke kleur ze moeten blijven. Als er veel gepraat wordt, kan de leerling met gehoorverlies zich minder goed concentreren op één spreker.
- Installeer indien mogelijk baffles/panelen op het plafond. Deze verbeteren de akoestiek en absorberen het geluid waardoor de galm in de ruimte vermindert.
Wil je nagaan hoe akoestiek vriendelijk jouw klaslokaal eigenlijk is? Bekijk dan onderstaande checklist van Onici.
Lees onder het document de uitleg over waarom iets goed/minder goed is voor de akoestiek.
Slecht passende deuren/open ruimte en hoog plafond:
Oude, niet goed passende deuren laten veel lawaai van buitenaf door. Dit kan voor het kind met gehoorverlies storend zijn.
Een open ruimte en/of een hoog plafond zorgen ervoor dat er veel galm kan ontstaan. Dit kan het luisteren voor de leerling met gehoorverlies moeilijker maken.
Harde plafontegels, harde vloer & raamdecoratie:
Door harde plafondtegels, muren en vloeren ontstaat er galm in het klaslokaal. Dit kan voor het kind met een hoorhulpmiddel erg storend zijn. Zachte wanden, gordijnen, tapijten… verminderen dit storend geluid, omdat het meer in staat is om geluiden te absorberen. Daarom zijn deze materialen in het groen op bovenstaande checklist aangeduid.
Lawaai in/buiten de klas:
Vele geluiden die in de klas door de medeleerlingen, de aanwezige apparatuur, de verlichting… gemaakt worden, zal de leerling ook horen via zijn/haar hoorhulpmiddel. Dit kan de leerling als storend ervaren, omdat het zo moeilijker wordt om zich te focussen op wat er gezegd wordt. Daarom streeft men naar zo min mogelijk storende factoren in de ruimte. Hetzelfde geldt voor lawaai afkomstig van buiten het klaslokaal.
- American Speech-Language-Hearing Association [website]. (z.j.). Classroom Acoustics. American Speech-Language-Hearing Associaton (ASHA).
- Braeckman, M., & Gevaert, Y. (z.j.). Een leerling met gehoorproblemen in je klas? df
- Collman, R. (2015, 16 maart). Distance Attenuation: How Sound Reduces with Distance. Acoustical Control. Geraadpleegd op 16 maart 2021 via https://www.acoustical.co.uk/distance-attenuation/how-sound-reduces-with-distance-from-a-point-source/
- EarQ. (2019, 17 september). Hearing Loss in the Classroom: 6 Tips for Teachers. https://www.earq.com/hearing-health/articles/teacher-tips
- [Foto]. (z.d.). Memtech Acoustical. https://memtechacoustical.com/back-to-school-and-the-noisy-classroom/
- How To Improve Classroom Acoustics: Acoustic Supplies [website]. (2021).
- Lawaaimeter. (z.d.). [Foto]. Goedgezien. https://goed-gezien.nl/product/lawaaimeter/